Kawowa etykietka - o co właściwie chodzi?!

Chcesz wybrać kawę najlepszą dla siebie?

Zastanawiasz się, co jest istotne przy wyborze ziarna?

Co musi być na opakowaniu, by jego zawartość była godna uwagi?

Odkrywam przed Tobą wiedzę niekoniecznie tajemną:

Kawowa etykietka - o co właściwie chodzi?!

Gdy wchodzisz do pierwszego lepszego sklepu spożywczego, półki uginają się pod ogromną ilością kawy: ziarnistej, mielonej, rozpuszczalnej….
Co musisz wiedzieć na starcie?

Arabika czy Robusta!

Chyba ta droższa, nie?

Na rynku dostępne są dwa gatunki kawy: Arabika i Robusta. Oczywiście są też mieszanki Arabiki z Robustą.

Arabika jest uważana za ziarno o szerszej palecie smakowej i aromatycznej. W zależności od regionu możemy, miedzy innymi (i w dużym skrócie), znaleźć w niej nuty kwiatowo-owocowe lub orzechowo-czekoladowe. Jest trudniejsza w uprawie, przez co droższa.

Robusta ze względu na swoje pochodzenie i stopień palenia, który się stosuje w jej przypadku, jest ciężka, ziemista i gorzka. Jest w miarę łatwa w uprawie i odporna na choroby, przez co jest tańszym surowcem.

 

fot. Basia Kapela

Data palenia

Co to jest? Gdzie to jest? I co jak tego nie ma?

Data palenia jest to nic innego, jak data określająca moment wypału zielonego ziarna. Określa ona jak świeży lub jak stary mamy surowiec. Możemy ją znaleźć na etykietce lub zgrzewie paczki. Kawę najlepiej spożyć od kilku dni (ziarno musi odgazować i ułożyć docelowy profil) do 3 miesięcy po jej wypaleniu. Nie znaczy to, że po tym czasie nadaje się do wyrzucenia, ale w tym okresie jest najlepsza, a bogactwo smaku i aromatu najbardziej zbliżone do profilu sensorycznego opisanego na etykietce, ale o tym za chwilę. Jeśli na opakowaniu nie ma daty palenia, wystarczy znaleźć datę przydatności do spożycia i odjąć od niej dwa lata - to brutalna kalkulacja, gdy okazuje się, że wiele kaw jest już ponad rok po wypaleniu.

 

Te dwie informacje powinny być dla nas kluczowe przy rozglądaniu się za kawą w markecie, ale gdy oczekujemy naprawdę dobrego ziarna, które ma nas zachwycić smakiem i aromatem, warto wiedzieć coś więcej.

 

fot. www.pexels.com

Stopień palenia

Po co mi to? Czy to prawda, że ciemniej palona kawa jest mocniejsza?

Informacja ta mówi nam o tym, w jakiej metodzie parzenia najwięcej smaku i aromatu wyciągniemy z kawy. Ziarna wypalone jasno charakteryzują się wyczuwalną, przyjemną kwasowością i delikatnym smakiem, któremu czasami bliżej do herbaty. Świetnie sprawdzają się w metodach alternatywnych takich jak drip, chemex, aeropress itp. Średnio palone ziarna cechuje zbalansowany i nieco intensywniejszy smak, w którym czuć lekką goryczkę. Doskonale nadaje się do aeropressu, kawiarki, czy french pressa. Ziarna ciemno wypalone charakteryzują się intensywnym, dymnym smakiem z wyczuwalną goryczą. Ten rodzaj palenia sprawdza się w ekspresach ciśnieniowych. Jeśli chodzi o moc kawy, to możemy podzielić ten temat na dwa punkty: moc smaku i moc kofeiny. Pierwszy punkt zdecydowanie wygrywają kawy z ekspresu ciśnieniowego i kawiarki, ponieważ w filiżance takiego naparu jest najwięcej skoncentrowanych olejków eterycznych. Są to gęste kawy, o intensywnym body, a im ciemniej wypalone ziarno, tym mocniejsze i wyraźniejsze odczucie w ustach. Jeśli chodzi o punkt drugi, to w ilości kofeiny zdecydowanie wygrywa jaśniej wypalone ziarno zaparzane w metodach alternatywnych. Jasno palona kawa zawiera nieco więcej kofeiny (która ulatnia się w trakcie palenia), a alternatywne metody parzenia sprawiają, że ziarno ma dłuższy kontakt z wodą, przez co więcej czasu na uwolnienie się kofeiny. Im dłuższy czas parzenia kawy, tym więcej kofeiny znajduje się w naparze.

 

Kraj i region

No jak to skąd? No włoska, albo niemiecka kawa, nie?

Kawowce rosną pomiędzy Zwrotnikiem Raka, a Koziorożca, w tak zwanym Pasie Kawowym.

Informacja, która mówi nam skąd pochodzi ziarno, sprawia że dzięki temu możemy domyślić się czego spodziewać się po takiej kawie. Ziarna z obu Ameryk charakteryzują się przede wszystkim nutami kakao, czekolady i orzechów. Te z Afryki nutami kwiatowymi, owocowymi i cytrusowymi, a Indie uraczą nas ziemistością i przyprawami. Oczywiście możemy też zwrócić uwagę na to, że poszczególne regiony w danym kraju mają swój specyficzny klimat i warunki geologiczne, co wpływa na smak i aromat ziarna. Dlatego, gdy widzimy nazwę Ethiopia możemy domyślać się, że będzie to kwiatowo-owocowa kawa, ale określenie Ethiopia Yirgacheffe sprawia, że możemy przypuszczać, że będzie też herbaciano-cytrusowa.

Tak więc, jeśli mówimy włoska lub niemiecka, to możemy mieć na myśli tylko miejsce jej wypalenia.

fot. Basia Kapela

Plantacja

A to kawa nie rośnie dziko w lesie?

Określenie plantacji, a czasem nawet producenta, to dokładna i szczegółowa informacja, która mówi o jakości ziarna. Palarnia, która ją zamieszcza, jest bardziej świadoma surowca, który wypala. Gdy mamy nazwę plantacji, kooperatywy lub stacji, wiemy, że kawa nie jest mieszanką zebraną z farm z całego regionu. Dowiadujemy się też, z jakiego dokładnie miejsca pochodzi nasza kawa, możemy znaleźć i przeczytać o szczegółach takich jak: warunki, uprawa i wysokość na jakiej znajduje się plantacja.

 

Wysokość uprawy

No chyba wysokie są te drzewka, nie?

Mówiąc o wysokości upraw, mam na myśli wysokość nad poziomem morza. Kawowce jak już wiemy rosną na Pasie Kawowym. Plantacje znajdują się na wysokości od 600 m n.p.m. (przede wszystkim Robusta) do nawet ponad 2000 m n.p.m. Im niżej, tym kawa bardziej ziemista i mdła w smaku, im wyżej tym bardziej owocowa, a ziarno ma większą gęstość. Kawy rosnące na dużej wysokości uchodzą za bardziej szlachetne, ponieważ ich smak jest czystszy i bardziej złożony.

 

Metoda obróbki

Obróbki?! Ale że jak?

Jak wiecie (albo zaraz się dowiecie) owoc kawowca jest czymś na kształt wiśni, a częścią z której napar ląduje w naszej filiżance jest podwójna pestka. Aby wydostać ją z owocu wykorzystuje się kilka metod obróbki, które mają dość duży wpływ na smak.

fot. www.pexels.com

Washed/Wet - obróbka myta/mokra

Po usunięciu skórki i części miąższu w specjalnych maszynach, ziarno trafia do basenów z wodą, gdzie dochodzi do kontrolowanej fermentacji. W procesie obróbki używa się dużej ilości wody. Kawa nabiera czystego, szlachetnego smaku, o wyższej kwasowości.

Natural - obróbka na sucho

Metoda, w której wisienki kawowca w całości suszone są na słońcu, a dopiero później są łuskane. Kawa cechuje się bardzo dużą słodyczą, intensywnym owocowym profilem, ale raczej niedużą kwasowością.

Semi washed

Owoce obiera się mechanicznie z wierzchniej warstwy, po czym leżakują przez jeden dzień z pozostałością miąższu. Następnie usuwa się resztki z ziarna za pomocą wody i suszy się je na słońcu. Kawa ta ma podbite body i niższą kwasowość.

Pulped natural

Owoce obierane są z skóry i miąższu i w takiej formie suszone są na słońcu. Kawa obrabiana tą metodą cechuje się intensywną słodyczą, owocowością i delikatną kwasowością.

Honey:

Podobnie jak w poprzedniej metodzie, usuwa się skórkę kawowej wisienki, ale pozostawia się część miąższu. Tak obrany owoc suszy się, następnie myje i ponownie suszy. Kawy poddane temu procesowi obróbki są słodko owocowe, miodowe i przyjemnie kwasowe.

 

Odmiana:

No chyba Arabika lub Robusta, nie?

Na etykietkach kaw speciality, poza nazwą gatunkową (Arabika lub Robusta), możemy również odnaleźć informację o odmianie botanicznej, która może nam sugerować zawartość paczki.

Typica: najstarsza odmiana arabiki. Czysta, słodka o wyraźnie zaznaczonym body.

Bourbon: jedna z najpopularniejszych odmian na świecie. Istnieje wiele rodzajów tej odmiany np. yellow, orange, pink, czy red bourbon. Delikatna, słodka o wyraźnej kwasowości.

Caturra: naturalna mutacja bourbonu. Mniejsza słodycz, rześka kwasowość, delikatne body.

Geisha: uważana za najlepsze jakościowo ziarno. Wyjątkowo kompleksowe, zbalansowane  i szlachetne w profilu ziarno. Można w mim odnaleźć kwiatowe, cytrusowe, czekoladowe i tropikalne nuty. Słodka, czysta, owocowa.

Pacamara: krzyżówka dwóch odmian (Paca i Maragogipe). Kwiatowa, zbalansowana, słodka, cytrusowa.

SL28: odmiana stworzona przez naukowców w Kenii. Kompleksowa, wielopłaszczyznowa, słodka o intensywnej kwasowości.

 

Profil sensoryczny:

To konto w jakiejś kawowej apce?

Jest to wskazówka, która mówi nam, czego możemy spodziewać się w smaku i aromacie kawy. Często jest też określona kwasowość i body naparu.

 

Taka wiedza pomoże Wam precyzyjnie wybrać kawę dla siebie i rozwieje wszelkie wątpliwości. Mam też nadzieję, że udało mi się w tym tekście odpowiedzieć na nurtujące Was pytania.

Autor: Basia Kapela

<< Blog o kawie - recenzje, wiedza, ciekawostki
Tagi:
  • arabika
  • data palenia
  • kawowa etykieta
  • odmiana kawy
  • plantacja kawy
Copyright © 2018 Moje ESPRESSO - Kawa do kawiarki, herbata, akcesoria

Wdrożenie stronny